سه شنبه, 21 آذر 1396

عضویت در کانال تلگرام

http://andishehkimia.com/images/ads/telegram.jpg

نگاهی گذرا به اهداف نهضت جنگل

منتشرشده در اخبار سیاسی پنج شنبه, 09 آذر 1396 ساعت 10:59

(به مناسبت 11 آذر سال روز شهادت میرزا کوچک خان )

photo_2017-11-30_14-29-59.jpg


نهضت جنگل با هدف مبارزه با بیگانگان از جمله نیروهای روس تزار و انگلیس به رهبری میرزا کوچک خان شکل گرفت. میرزا کوچک خان سیاستمداری وطن خواه و آزادی طلب و به اصطلاح ملی گرا بود. او به علت اعتماد به‌نفسی که داشت علاوه بر اینکه یک عالم و سیاستمدار بود می‌توان او را به عنوان یک روانشناسی زبده دانست که تدبیری شگرف داشت توانست نیروهای ناهمگونی را در جنگلهای شمال گرد هم آورد.
میراز کوچک خان با مدیریت و دوراندیشی که داشت، توانست رستاخیزی را در گیلان علیه استبداد و بیگانگان به راه بیندازد که تا به امروز مورد تحسین همه مورخین گردیده است. نهضت جنگل در گیلان به رهبری میرزا کوچک خان یکی از نخستین و مهمترین جنبش‌های پارتیزانی در تاریخ معاصر ایران است. جنگ بین الملل اول که در سال (1333 ه‍. ق) درگرفت روس‌ها از شمال ایران و انگلیسی‌ها از جنوب با قوای انبوه به ایران تاختند و بیطرفی اعلام شده کشور را نقض کردند. این اوضاع باعث شد تا زمینه برای یک نهضت فراگیر و مردمی مهیا شود. ناگفته نماندکه این جنبش بر پایه احساسات آزادیخواهی و  اسلام گرایی پی ریزی شده بود در چنین وضعیتی که حکومت در ایران فقط جنبه تشریفاتی داشت وملت به ستوه آمده بودند، افرادی درگوشه وکنار مملکت پیدا شدند تا به مقابله با نفوذ بیگانه و استبداد داخلی، آزادی و استقلال کشور را تأمین نمایند.
وضعیت اقتصادی کشور به وخامت کامل گرائیده بود و فقر و فلاکت بر سرتا سر ایران حکمفرما شده بود، تسلط بیگانگان نیرویی برای حکومت مرکزی باقی نگذاشته، خرابی ناشی از جنگ و قطع روابط بازرگانی مردم را به فلاکت کشانده، خزانه کشور خالی شده، زمین‌ها کشت نگردیده، اهمیت نان و سایر مایحتاج به چند برابر رسیده، قحطی، گرسنگی و شیوع بیمارها باعث شده بود که قسمت‌های از کشور به مناطق غیر مسکونی مبدل گردد می‌توان گفت تمام این عوامل ریشه نهضت‌ها و قیام‌هایی است که بعد از شروع جنگ جهانی اول در ایران ظاهر شد که قیام میرزا کوچک خان درگیلان نیز در این دسته قیام‌ها بود. در هر حال وقوع جنگ جهانی اول و ورود قوای متجاوز بیگانه به ایران فرصتی را برای آزادیخواهان و میهن پرستان فراهم کرد تا برای استقلال کشور و مقابله با بیگانگان دست به مبارزه انقلابی بزنند.
در واقع نهضت جنگل به رهبری میرزا کوچک خان زاییده این شرایط تاریخی بود «بروز بحران‌های گوناگون و آثار و پی‌آمدهای قرارداد 1907 میلادی و تقسیم ایران به دو منطقه نفوذ، کشیده شدن ناخواسته کشور به جنگ جهانی اول، تلخ کامی‌های به جا مانده از مشروطه‌خواهی، حضور روسیه تزاری در گیلان و سایر نقاط کشور، تعدّی و تجاوز سربازان روسی به حقوق و نوامیس مردم» از جمله این بحران‌ها و عواملی بودند که موجب پیدایش نهضت جنگل به رهبری میرزا کوچک خان شد.
جنگ بین الملل باعث ضعف قدرت در دول مقتدر اروپا شده بود و این امید را برای میهن‌پرستی چون میرزا کوچک خان  ایجاد کرد تا از اغتشاش‌های بین المللی استفاده‌ای به نفع ایران کرده باشد و همین  امید موجب شد که میرزا کوچک خان نیز فرصت را غنیمت شمرده و توانست ضربه لازم را بر پیکر متجاوزان وارد کند.
میرزا کوچک خان پیش از قیام در تهران در تشکلات اتحاد اسلام مشغول به فعالیت بود و قبل از مراجعت به گیلان با چند تن از رجال طرفدار اسلام در تهران مشورت و مذاکره نموده بود.
 اتحاد اسلامی اندیشه‌ای بود که از سوی سید جمال‌الدین اسد آبادی، عبدالرحمن کواکبی،
شیخ محمد عبده و رشید رضا به منظور همبستگی عموم مسلمانان و مبارزه با استعمار بوجود آمده بود که چند تن از رجال سیاسی ایران همچون سید حسن مدرسی، سید محمد رضا مساوات، سید محمد کمره‌ای، سلیمان‌محسن اسکندری، سید یحیی نرامانی و میرزا طاهر تنکابنی دنباله‌رو فکری آن جریان بود.
نتیجه مذاکرات این بود که مقرر  گردید کانون ثابتی جهت مبارزه با مداخله بیگانگان درامور داخلی کشور و اخراج نیروهای آنها و مقابله با مظالم بی‌لیاقت و فساد تشکلات دولت ایجاد گردد. بعد از این مذاکرات میرزا کوچک خان پس از بازگشت به گیلان به لاهیجان می‌رود و با کمک دکتر حشمت و برخی دیگر از یارانش مقدمات قیام را آماده نمود و بدین ترتیب شالوده نهضت جنگل پی‌ریزی شد.
میرزا کوچک خان به علت این که در روحیه عمومی درک این نکته که تمام گیلان از خوف قشون روس و روس‌پرست‌های مقیم گیلان قادر به شروع جنبش نیستند صلاح را در این می‌بیند که قیام را از جنگل تولم در اطراف رشت آغاز کنند. پس از آغاز قیام جنگل، از همان ابتدا گروه‌هایی از افراد متعهد و اهل درد جهت مبارزه با استبداد و استعمار و تحقق بخشیدن به اهداف جنبش به نهضت جنگل پیوستند. هدف جنگلی‌ها درسنوات اولیه عبارت از مشتی الفاظ و عبارت شیوا، حاوی افکار و اندیشه‌های اجتماعی و سیاسی و  اقتصادی نبود بلکه به تبعیت از شرایط عمومی روز به این سه نکته خلاصه می‌شود:
1ـ اخراج نیروهای بیگانه  
2ـ برقراری امنیت و رفعی بی‌عدالتی  
3ـ مبارزه با خود کامگی و استبداد
این قیام مردمی که در سال 1293 ه‍ . ش آغاز گردیده بود پس از هفت سال مبارزه و با پشت سر گذاشتن فراز و نشیب‌های بسیار در 11 آذر  سال 1300 ه‍ ش با شهادت آن سردار بزرگ میرزا کوچک خان جنگلی به پایان رسید.
نصیر جینور ـ کارشناس علوم سیاسی

اخبار سیاسی

نگاهی گذرا به اهداف نهضت جنگل

نگاهی گذرا به اهداف نهضت جنگل

معاون اول‌ رئیس جمهور به تهران بازگشت

معاون اول‌ رئیس جمهور به تهران بازگشت

روایتی از زندگی شخصی حاج قاسم

روایتی از زندگی شخصی حاج قاسم

سعودی‌ها، اتحادیه جهانی علمای مسلمان را در لیست سیاه قرار دادند

سعودی‌ها، اتحادیه جهانی علمای مسلمان را در لیست سیاه قرار دادند

انشاالله زلزله بهانه ای برای تخفیف مشکلات روستاهای کرمانشاه شود

انشاالله زلزله بهانه ای برای تخفیف مشکلات روستاهای کرمانشاه شود

رهبر انقلاب برای بازدید از مناطق زلزله زده درکرمانشاه حضور یافتند

رهبر انقلاب برای بازدید از مناطق زلزله زده درکرمانشاه حضور یافتند

دو مینوی عربستان و  ایران در خاورمیانه

دو مینوی عربستان و ایران در خاورمیانه

استعفای آل سعودی حریری و تضعیف محور مقاومت

استعفای آل سعودی حریری و تضعیف محور مقاومت

«
»

خبرهای روز